Cztery Kostki Literackie rozdane. Kogo wybrała Gdynia?
Wzruszenie, radość i wyraźne napięcie towarzyszyły sobotniej gali w Teatrze Muzycznym w Gdyni. Finał 21. Nagrody Literackiej GDYNIA przyniósł cztery rozstrzygnięcia: Kostki Literackie otrzymali Piotr Paziński, Marcin Mokry, Weronika Murek i Elżbieta Sobolewska.
Każde z wyróżnień trafiło do innego obszaru literatury — eseju, poezji, prozy oraz przekładu na język polski. Laureatów wybrano spośród autorów najlepszych książek wydanych w poprzednim roku. W każdej kategorii kapituła nominowała pięć pozycji.
Piotr Paziński i Marcin Mokry: pamięć, ruiny i możliwa przyszłość
Nagrodę w kategorii esej otrzymał Piotr Paziński za „Obstalunki”. Książka łączy eseje, szkice literackie i portrety pisarzy tworzone w latach 2009–2024. Autor powraca w nich do duchów, sobowtórów, upadłych imperiów i pytań metafizycznych.
Poszczególne teksty powstawały pierwotnie na zamówienie, ale kapituła odczytała je jako spójną opowieść pokazującą rozwój autorskiej myśli. Zbiór nie jest więc jedynie zestawieniem publikacji z piętnastu lat, lecz zapisem zmieniającego się sposobu patrzenia na literaturę i przeszłość.
Kostkę w kategorii poezja zdobył Marcin Mokry za „Solarysze”. Poemat przedstawiono jako ekopoetyckie laboratorium pamięci i przyszłości. Język opiera się na powtórzeniach, szczelinach oraz deformacjach, które oddają doświadczenie świata po katastrofach ekologicznych, technologicznych i rodzinnych.
Nadzieja nie przybiera tu postaci łatwej utopii. Pojawia się wśród plastiku, popiołu, przemysłowego szumu i przetworzonych ruin — jako ponawiana próba wyobrażenia sobie przyszłości, która wciąż pozostaje możliwa.
„Urodziny” Weroniki Murek rozgrywają się na granicy teatru i życia
W kategorii proza zwyciężyła Weronika Murek z powieścią „Urodziny”. Jej bohaterką jest Jaga Babażyna, starzejąca się aktorka lub reżyserka inscenizująca własny spektakl grozy. Niejasne pozostaje, kto w tej historii wyznacza role, a kto jedynie je odgrywa.
Powieść wykorzystuje motyw teatru życia, w którym granica między osobą sterującą wydarzeniami a figurą poruszaną przez innych stale się przesuwa. Intrygi i sytuacje wymykające się regułom budują niepokój obecny zarówno w garderobie pełnej kostiumów, jak i w zwyczajnych przestrzeniach miasta.
Elżbieta Sobolewska nagrodzona za przekład Krasznahorkaiego
Laureatką kategorii przekład na język polski została Elżbieta Sobolewska. Kapituła doceniła jej pracę nad książką „A świat trwa” László Krasznahorkaiego, złożoną z 21 opowieści.
Ich bohaterami są outsiderzy, wędrowcy i wyobcowani ekscentrycy poszukujący porządku oraz sensu własnego istnienia. Łączy ich lęk wobec absurdalnej rzeczywistości, samotność pośród sprzecznych narracji i skłonność do odwracania wzroku od duchowej katastrofy, która już się dokonała.
Nagroda GDYNIA rozpoczęła trzecią dekadę
Gdyńskie wyróżnienie trafia do żyjących polskich autorek, autorów i tłumaczy. Obejmuje książki wydane w roku poprzedzającym galę, a stały podział na cztery kategorie pozwala zestawić odmienne formy pracy literackiej — od autorskiego eseju po przekład zagranicznej prozy.
Prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek podkreśliła podczas gali, że nagroda jest ceniona w środowisku literackim. Tegoroczna, 21. edycja otworzyła trzecią dekadę jej historii. W uroczystości uczestniczyli również przedstawiciele władz miasta, radni i czytelnicy.
Tekst źródłowy Magdaleny Starnawskiej został opublikowany przez Gdynia Aktualności 29 sierpnia 2026 roku o godz. 22:38 i zaktualizowany 30 sierpnia o godz. 00:33.
Cztery rezydencje dla autorów i tłumaczy
Po raz drugi Gdynia przyznała także cztery rezydencje literackie. Otrzymali je Szymon Drobniak za esej „Gęsi odpoczywają na Gotlandii”, Laura Osińska za tom „Jaw”, Mateusz Górniak za powieść „Ćpun i Głupek” oraz Kacper Szpyrka za przekład „Pana Prezydenta” Miguela Ángela Asturiasa.
Cała czwórka zostanie zaproszona do Gdyni, aby podczas pobytu w mieście pracować nad kolejnymi książkami.
Źródło: Gdynia Aktualności
Kontekst i akcje O tym artykule
Weryfikacja źródła Jak sprawdziliśmy informacje
Nazwiska, kategorie, tytuły książek i szczegóły gali sprawdzono w materiale miejskiego serwisu Gdynia Aktualności.
- Porównano nazwiska czworga laureatów z przypisanymi kategoriami.
- Sprawdzono tytuły wszystkich nagrodzonych książek.
- Zweryfikowano miejsce gali oraz numer edycji nagrody.
- Sprawdzono nazwiska czworga twórców wyróżnionych rezydencjami.
- Źródło
- Gdynia Aktualności
- Zakres
- Gdynia
- Zaktualizowano
- 2026-08-30 16:44
Weryfikacja źródła
Zgłoś problem z wiarygodnością
Wyślij sygnał do moderacji społecznościowej, jeśli źródło, fakty lub kontekst wymagają weryfikacji.
Komentarze